خانه » بیماری ها » درد کلیه: علائم،نشانه ها،دلایل و درمان

درد کلیه: علائم،نشانه ها،دلایل و درمان

کلیه چیست؟

کلیه ها دو عضوی هستند که وظایف اصلی آنها حذف مواد زائد و مایعات اضافی از بدن و تولید هورمون هایی است که فشار خون، تولید گلبول های قرمز خون، تنظیم اسید، تأثیر بر کلسیم، سدیم، پتاسیم و سایر متابولیسم الکترولیت ها را تنظیم می کنند.

هر کلیه حاوی حدود یک میلیون واحد به نام نفرون است که هر کدام یک فیلتر میکروسکوپی برای خون هستند. ممکن است تا ۹۰ درصد از کارایی کلیه ها بدون هیچ گونه علائم یا مشکلی از بین برود.

کلیه ها در کجا قرار دارند؟

کلیه ها اندام های لوبیایی شکل (حدود ۱۱ سانتی متر در ۷ سانتی متر در ۳ سانتی متر) هستند که در برابر عضلات کمر در ناحیه فوقانی شکم قرار دارند.

آنها در هر دو سمت چپ و راست بدن روبروی یکدیگر می نشینند. با این حال، کلیه راست کمی پایین تر از سمت چپ قرار دارد تا اندازه کبد را در خود جای دهد.

عملکرد کلیه ها چیست؟

مواد زائد اضافی و مایع اضافی هنگامی که کلیه ها ادرار تولید می کنند که از بدن دفع می شود،  و حذف می شوند. علاوه بر این، کلیه ها نقش مهمی در تنظیم نمک، پتاسیم و محتوای اسید بدن دارند.

کلیه ها همچنین هورمون هایی تولید می کنند که باعث تحریک تولید  موارد زیر می شوند.

  • گلبول های قرمز خون که به تنظیم فشار خون کمک  می کنند
  • کمک به کنترل متابولیسم کلسیم و الکترولیت در بدن.

اولین علائم و نشانه های درد کلیه چیست؟

علائم مرتبط با درد کلیه (همچنین درد کلیه یا پهلو نامیده می شود) ناراحتی (حاد یا مزمن)، درد یا درد شدید است که در کمر بین تقریبا پایین ترین دنده و باسن رخ می دهد.

بسته به علت درد، ممکن است از پهلو به کشاله ران یا به سمت ناحیه شکمی منتشر شود. برخی از افراد ممکن است علائم و نشانه هایی مانند:

  • تب
  • ادرار دردناک (دیسوریا)
  • وجود خون در ادرار
  • تهوع
  • استفراغ
  • سرگیجه
  • یبوست یا اسهال
  • کهیر
  • خستگی
  • لرز

علائم و نشانه های دیگر که ممکن است در صورتی که عملکرد کلیه به طور فزاینده ای به خطر بیافتد رخ دهد، عبارتند از:

بسته به علت اصلی، درد کلیه ممکن است در سمت چپ یا راست رخ دهد. گاهی اوقات می تواند در هر دو طرف کمر رخ دهد.

آسیب تروماتیک کلیه (پارگی کلیه) ممکن است علائم فوق را ایجاد کند، اما آسیب خفیف ممکن است در ابتدا علائمی نداشته باشد. پارگی شدید کلیه می تواند باعث فشار خون و نبض غیر طبیعی و شوک شود.

درد کلیه به خودی خود یک علامت است که ممکن است به دلیل مشکلات یا بیماری های کلیه یا ساختارهای مرتبط با ان، از جمله حالب یا مثانه رخ دهد. با این حال، بیماری های دیگر ممکن است درد کلیه را تقلید کنند، اما در واقع مربوط به کلیه ها نیستند.

  • کشیدگی عضلات کمر
  • مشکلات ستون فقرات (شکستگی، آبسه)
  • درد دنده
  • پلوریت
  • رادیکولیت
  • فیبروز خلفی صفاقی
  • زونا
  • آنوریسم آئورت شکمی
  • مشکلات زنان و زایمان
  • بسیاری از علل دیگر

اگر چه درد کلیه اغلب در یک طرف کمر رخ می دهد، می تواند در هر دو طرف به طور همزمان رخ دهد و ممکن است به سمت شکم یا کشاله ران منتشر شود.

دردی که به طور ناگهانی رخ می دهد تیز و شدید است و ممکن است به صورت دوره ای افزایش و کاهش یابد اغلب به دلیل سنگ کلیه در حالب کلیه ها است. درد ناشی از سنگ کلیه کولیک کلیوی نامیده می شود.

برخی از شرایط کلیوی و بیماری هایی که باعث درد کلیه می شوند چیست؟

بسیاری از علل بیماری کلیوی که منجر به درد کلیه (همچنین درد پهلو نامیده می شود) به دلیل بیماری های زمینه ای اکتسابی است که ممکن است به طور حاد یا مزمن بر عملکرد کلیه تاثیر بگذارد.

سایر بیماری ها در بدو تولد وجود دارند. برخی از افراد ممکن است با یک ناهنجاری متولد شوند که به طور ژنتیکی تعیین کننده است و کلیه ها را تحت تاثیر قرار می دهد.

درد کلیه یا درد پهلو می تواند حاد، نسبتا ثابت و تیز باشد. این “کولیک کلیوی” نامیده می شود. این نوع درد معمولا زمانی دیده می شود که سنگ کلیه یا مشکل دیگر لوله (حالب) را که کلیه را تخلیه می کند، مسدود می کند.

با این حال، فرایندهای دیگر می توانند باعث درد مزمن و گاهی اوقات درد شدید کلیه شوند. برخی از علل درد کلیه یا درد پهلو به شرح زیر است:

  • عفونت های دستگاه ادراری (UTI)
  • عفونت مثانه (سیستیت)
  • پیلونفریت (Pyelonephritis)
  • هیدرونفروز (ورم کلیه)
  • سنگ کلیه (نفرولیتیازیس)
  • سرطان کلیه
  • هر چیزی که کلیه را فشرده می کند (به عنوان مثال، یک تومور بزرگ)
  • گلومرولونفریت
  • لخته شدن خون در کلیه ها (ترومبوز ورید کلیوی)
  • بیماری کلیه پلی کیستیک (مادرزادی)
  • ناهنجاری های مادرزادی در سیستم کلیوی که منجر به انسداد کامل یا جزئی جریان ادرار می شود
  • داروها یا سمومی که به بافت کلیه اسیب می رسانند (به عنوان مثال، قرار گرفتن در معرض آفت کش ها یا استفاده مزمن از داروهایی مانند ایبوپروفن [Advil، Motrin و دیگران])
  • درد کلیه در دوران بارداری
  • خونریزی کلیه مانند تروما نفوذی  یا ترومای بلانت (“پارگی کلیه”)
  • مرحله پایانی بیماری کلیوی

چه زمانی باید برای درد کلیه به پزشک مراجعه شود؟

افراد نباید مراجعه به پزشک در مورد درد کلیه یا درد پهلو را به تعویق بیندازند. اگر چه درد پهلو اغلب در مشکلات اساسی کلیه دیده می شود، بسیاری از بیماری های دیگر وجود دارد که می تواند درد کلیه را تقلید کند و یک پزشک می تواند به تشخیص دقیق مشکلات اساسی که منجر به درد کلیه یا پهلو می شود کمک کند.

هر گونه بروز ناگهانی درد شدید کلیه یا پهلو باید فورا ارزیابی شود. علائم هشدار دهنده ای که بیماری کلیوی وجود دارد و ممکن است منجر به درد کلیه یا درد پهلو شود، موارد زیر است:

  • خون یا پروتئین در ادرار
  • ادرار مکرر، به ویژه در شب،  و / یا ادرار دشوار یا دردناک
  • فشار خون بالا
  • تورم دست ها و پاها و / یا پف در اطراف چشم
  • ازمایش که نشان می دهد کراتینین غیر طبیعی، نیتروژن اوره خون (BUN) یا میزان فیلتراسیون گلومرولی (GFR) کمتر از ۶۰ (محاسبه شده به عنوان میلی لیتر / دقیقه / متر مربع)

علاوه بر این، اگر فرد مبتلا به دیابت یا هر یک از مشکلات مادرزادی است که منجر به اختلال عملکرد کلیه می شود، فرد باید به طور معمول برای شروع اختلال عملکرد کلیه یا نارسایی کلیه توسط پزشک خود بررسی شود.

چه روش ها و آزمایشاتی بیماری های کلیوی را تشخیص می دهد؟

پزشک معمولا سابقه و معاینه فیزیکی را انجام می دهد. آزمایش های اولیه معمولا شامل شمارش کامل خون (CBC)، عملکرد کلیه (کراتینین و نیتروژن اوره خون)، آزمایش ادرار و در صورت لزوم ازمایش بارداری است. کلیه پاره شده ممکن است مشکوک باشد اگر فرد آسیب و ضربه به کمر را تجربه کرده باشد.

اگر سنگ کلیه مشکوک باشد، سی تی اسکن (پروتکل کلیوی یا CT مارپیچی بدون تناقض) یا سونوگرافی کلیه  انجام می شود؛ اشعه ایکس شکمی (KUB) ممکن است  تجویز شود اما به طور کلی با سونوگرافی و سی تی جایگزین شده است.

از آنجا که بیماران مبتلا به سنگ کلیه اغلب نیاز به تکرار مطالعات اشعه ایکس یا تکرار سنگ کلیه دارند، سونوگرافی با عدم تابش ان  مطالعه خوبی برای در نظر گرفتن است.

سی تی اسکن های شکم / لگن با کنتراست یا تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI) و aortogram ممکن است برای تشخیص بهتر و یا تمایز علل کلیوی و غیر کلیوی درد پهلو تجویز شود.

چنین مطالعاتی به طور معمول در صورتی انجام می شود که کلیه مشکوک به آسیب دیدن در یک رویداد آسیب زا (تصادف اتومبیل، زخم گلوله یا آسیب های شدید مانند برخورد در فوتبال یا آسیب محل کار) باشد.

چه سطحی از نیتروژن اوره خون (BUN) نشان دهنده نارسایی کلیه است؟

محدوده طبیعی نیتروژن اوره خون (BUN) بین ۷ تا ۲۰ میلی گرم در دسی لیتر یا ۲.۵ و ۷.۱ میلی مول در لیتر است. ممکن است تفاوت های جزئی بین Hزمایشگاه ها وجود داشته باشد.

کاهش عملکرد کلیه می تواند باعث افزایش سطح BUN شود. هیچ مقدار مشخصی از BUN وجود ندارد که نارسایی کلیه را تشخیص دهد.

آزمایش BUN و کراتینین را می توان با هم برای پیدا کردن نسبت BUN به کراتینین (BUN: کراتینین) استفاده کرد که خاص تر از آزمون BUN به تنهایی است.

آزمایش‌های اختصاصی‌تر مانند نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR) و کلیرانس کراتینین ممکن است برای تشخیص نارسایی کلیه انجام شود. مقدار بالای نیتروژن اوره خون (BUN) ممکن است به دلایل غیر مرتبط با کلیه ها باشد، مانند موارد زیر:

اگر مقادیر نیتروژن اوره خون (BUN) شما به طور مداوم خارج از محدوده طبیعی است، با پزشک خود صحبت کنید تا دلیل این تغییر را بدانید.

درمان درد کلیه چیست؟

  • درمان درد کلیه (درد پهلو) به علت اصلی درد بستگی دارد.
  • عفونت‌های کلیه و سنگ‌های کلیه که باعث درد می‌شوند اغلب با ایبوپروفن، کتورولاک (تورادول)، استامینوفن (تیلنول و غیره) درمان می‌شوند. با این حال، این عوامل فقط درد را تکسین می دهند و علت(های) زمینه ای و اصلی درد را درمان نمی کنند.
  • برخی از بیماران ممکن است به طور خودبخودی سنگ های کلیه کوچک (معمولاً کمتر از حدود ۶ میلی متر) را دفع کنند (ادرار، سنگ کلیه تحریک کننده را از حالب و/یا مجرای ادرار خارج می کند) و سپس بدون درد باشد.
  • عفونت هایی مانند عفونت های دستگاه ادراری (UTIs) و پیلونفریت معمولاً علاوه بر داروهای مسکن نیاز به درمان های آنتی بیوتیکی نیز دارند.
  • اگر سنگ کلیه به طور کامل یک حالب را مسدود کند یا قطر آن حدود ۶ میلی متر یا بیشتر باشد، ممکن است نیاز به جراحی اورولوژی داشته باشند. معمولاً اگر سنگ‌های کلیه با تکنیک‌های جراحی رتروگراد برداشته شوند، زمان بهبودی سریع است (همان روز یا چند روز). با این حال، برخی از پارگی های شدید کلیه ممکن است به جراحی گسترده تری نیاز داشته باشد. زمان بهبودی این جراحی ها از هفته ها تا ماه ها متفاوت است.
  • سایر علل زمینه‌ای درد پهلو ممکن است به مدیریت درد مشابه و درمان‌های همزمان نیاز داشته باشند. با این حال، بیماران مبتلا به مشکلات شناخته شده کلیوی (بیماری کلیوی) و/یا عملکرد کلیوی به خطر افتاده، نباید با داروهای ضد درد که از طریق کلیه ها فیلتر شده (حذف می شوند) و ممکن است باعث آسیب بیشتر کلیوی شوند، درمان شوند.

چیزهایی که باید در مورد درد کلیه بدانید

  • عملکرد و هدف کلیه ها حذف مایعات اضافی و مواد زائد از بدن است.
  • کلیه ها اندام هایی هستند که در ناحیه فوقانی شکم و در مقابل عضلات کمر در هر دو سمت چپ و راست بدن قرار دارند.
  • تشخیص درد کلیه و کمر درد ممکن است دشوار باشد، اما درد کلیه معمولاً در قسمت کمر که در زیر دنده‌ها قرار دارد عمیق‌تر و بیشتر است در حالی که درد عضلانی با آسیب  کمر، در ناحیه ی پایین تر شکم حس می شود.
  • علل شایع درد کلیه عمدتاً عفونت های دستگاه ادراری، عفونت کلیه و سنگ کلیه است. با این حال، بسیاری از دلایل دیگر برای درد کلیه وجود دارد، از جمله ضربه که می تواند منجر به “پارگی کلیه” شود.
  • اگر خانمی باردار است و درد کلیه دارد، باید با پزشک خود تماس بگیرد.

علائم درد کلیه ممکن است شامل موارد زیر است:

    • تب
    • ادرار دردناک
    • درد پهلو
    • تهوع
    • استفراغ
  • درد کلیه می تواند در سمت چپ، راست یا هر دو طرف باشد.
  • علل درد کلیه با سابقه بیمار، معاینه فیزیکی و آزمایش هایی از جمله آزمایش خون، بارداری و ادرار تشخیص داده می شود. سی تی اسکن یا MRI شکم و لگن نیز ممکن است  تجویز شود.
  • درمان علت درد کلیه به علت اصلی بستگی دارد، اما به طور کلی، ایبوپروفن (موترین)، کتورولاک (Toradol) و / یا استامینوفن (تیلنول) برای درد استفاده می شود. آنتی بیوتیک ها معمولا مورد نیاز هستند اگر علت اصلی عفونت باکتریایی باشد.
  • برخی از افراد می توانند سنگ کلیه را خود به خود دفع کنند که درد کلیه را برطرف می کند؛ با این حال، افراد دیگر ممکن است نیاز به جراحی داشته باشند.
  • درد کلیه را می توان با اجتناب از شرایطی که علل اصلی عفونت کلیه و / یا آسیب کلیه هستند، جلوگیری کرد.
  • امید به بهبودی برای فرد مبتلا به درد کلیه بستگی به علت دارد و اکثر بیماران می توانند در صورت درمان سریع و مناسب نتیجه خوبی داشته باشند.

دیدگاهتان را بنویسید